Szarłat i jego nietuzinkowe właściwości i zastosowania

Anna - specjalista Tipy.pl
Jakie właściwości wykazuje szarłat?/123RF/PICSEL
1 z 4
Szarłat, znany również pod nazwą amarantus, to wyjątkowa roślina należąca do pseudozbóż. Uprawiana była już ponad sześć tysięcy lat temu, stanowiąc obok kukurydzy i fasoli główne źródło pożywienia Azteków, Majów i Inków. Pradawne plemiona wierzyły, że nasiona amarantusa dawały siłę wojownikom do walki z wrogiem. Szarłat jest bogaty w składniki odżywcze i wykazuje korzystne działanie na zdrowie, dzięki czemu można go określić mianem produktu superfood. Dziś amarantus jest nazywany zbożem XXI wieku. Przebija rośliny zbożowe pod względem zawartości błonnika i skrobi oraz łatwo przyswajalnego białka. Obfituje też w witaminy i minerały, a przy tym nie zawiera glutenu. Dlatego też szarłat polecany jest weganom, cukrzykom, a także osobom chorującym na celiakię i na serce. Jakie właściwości posiada amarantus? Dlaczego warto go jeść?
1
Amarantus/123RF/PICSEL
Co warto wiedzieć o szarłacie?

Szarłat wyniosły, znany również pod nazwami amarantus, kwicha czy amarant, to jedna z najstarszych i najszlachetniejszych roślin uprawnych na świecie. Jest to gatunek z rodziny szarłatowatych, który pochodzi z terenów Ameryki Południowej. Był już uprawiany ok. 4000 lat przed naszą erą przez cywilizacje Azteków, Majów i Inków, stanowiąc ich główne pożywienie obok kukurydzy, ziemniaków i fasoli. Plemiona te wyrabiały z amarantusa chleb, placki, kleik skrobiowy, piwo oraz alkohol wysokoprocentowy, natomiast liście i pędy rośliny używane były do przyprawiania potraw. Szarłat był uważany za roślinę świętą, dającą siłę wojownikom do walki z innymi plemionami. Jego wykorzystywanie w obrzędach religijnych sprawiło, że gdy trafił do Europy, zakazywano jego uprawy na wielu terenach chrześcijańskich.

Wartości odżywcze amarantusa

Amarantus wrócił do łask na przełomie XX i XXI wieku, kiedy to liczne badania naukowe potwierdziły, że roślina jest bogata w składniki odżywcze i pozytywnie wpływa na zdrowie. Zaliczono go do pseudozbóż ze względu na zbliżony skład chemiczny do roślin zbożowych. Jest określany mianem zboża XXI wieku, gdyż pokłada się w nim nadzieje na zaspokojenie potrzeb żywieniowych świata. Szarłat odznacza się wysoką zawartością białka, w tym łatwo przyswajalnych aminokwasów. Do tego obfituje w błonnik pokarmowy i skrobię, w czym przewyższa większość zbóż. Znajdują się w nim również zdrowe tłuszcze, witaminy A, B, C i E oraz minerały takie jak żelazo, magnez, cynk, potas, wapń czy miedź. W dodatku amarantus nie zawiera glutenu, alergizującego białka, którego nie mogą spożywać osoby chorujące na celiakię.
2
Zboże XXI wieku/123RF/PICSEL
Jak szarłat wpływa na zdrowie?

Wysoka wartość odżywcza szarłatu sprawia, że ta roślina wykazuje szereg korzystnych dla zdrowia właściwości. Dzięki dużej zawartości błonnika reguluje procesy trawienne, usuwa złogi z jelit i podkręca metabolizm. Ma też niski indeks glikemiczny – spowalnia wchłanianie cukrów, przez co nie dochodzi do nagłych wyrzutów glukozy i insuliny. Amarantus polecany jest więc osobom chorującym na cukrzycę i zmagającym się z nadwagą oraz otyłością. Zawartość błonnika i nienasyconych kwasów tłuszczowych sprawia, że szarłat obniża poziom złego cholesterolu LDL i trójglicerydów. Poprawia więc profil lipidowy i zmniejsza ryzyko miażdżycy oraz innych chorób układu sercowo-naczyniowego. Ponadto w amarantusie znajduje się spora dawka skwalenu (o wiele więcej niż w oliwie z oliwek), który działa przeciwzapalnie, usuwa z organizmu toksyny i hamuje wchłanianie kwasów żółciowych z jelit. Roślina ma też właściwości przeciwutleniające, redukuje więc stres oksydacyjny i wspiera profilaktykę chorób przewlekłych i nowotworów.

Szarłat to również doskonałe źródło łatwo przyswajalnego białka (14,4 g na 100 g), które ma wyższą wartość biologiczną niż białko mleka. W nasionach szarłatu znajdują się wszystkie aminokwasy egzogenne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Muszą być one dostarczone wraz z pożywieniem. Z tego względu amarantus polecany jest weganom, którzy nie mogą pozyskiwać białka z produktów zwierzęcych. Mogą również po niego sięgać osoby nietolerujące laktozy i glutenu. Ze względu na wysoką zawartość żelaza i kwasu foliowego zaleca się także anemikom i kobietom w ciąży.
3
Batoniki z amarantusem/123RF/PICSEL
Wykorzystanie szarłatu w kuchni

Cenne właściwości szarłatu sprawiają, że warto włączyć go do diety. Można zakupić go w postaci mąki, nasion lub prażonych ziaren (tzw. poppingu). Mąki można używać do wyrabiania ciastek, batonów, omletów, pieczywa, a także makaronu. Chleb wypiekany z szarłatu dłużej zachowuje świeżość. Popping można natomiast dodawać do mleka, jogurtów lub sałatek. Z nasion amarantusa można też przygotowywać duszone i zapiekane potrawy. Cena mąki z szarłatu to ok. 10 zł za 500 g, nasiona kosztują ok. 6 zł za 500 g, a popping ok. 16 zł za taką samą ilość.
Strona 1 z 4

Powiązane porady

Podobne porady

Komentarze (0)

* Pola wymagane

Twój e-mail nie będzie widoczny na stronie