manipulacja

Jak bronić się przed manipulacjami?
13lena - specjalista Tipy.pl

Dzisiejsze czasy nie należą do najłatwiejszych. Technika komunikacji, jak również technika sama w sobie, nosi znamiona inwigilacji, manipulacji i wszystkiego, co kieruje nas w stronę sprawowania, bądź chęci sprawowania władzy nad innymi lub częściej - konieczności samoobrony. Ważne jest więc, aby pomyśleć, obserwować i nie stać się ofiarą.
P

Rzeczy, których potrzebujesz
* skupienie i czas oraz samoświadomość

1
marionetka
Przedstawię tutaj Państwu kilka sprawdzonych technik i metod komunikacyjnej obrony, które możecie stosować w sytuacjach, kiedy wiecie już albo podejrzewacie, że Wami manipulują.

Na początku je wymienię:
1. zadawanie pytań i słuchanie (lokalizacja problemu)
2. ignorancja i przedłużanie
3. „rżnąć głupa” - czyli „przerzucać piłeczkę z powrotem”
4. metoda „zdartej płyty”
5. zmiana perspektywy
6. wyjście z sytuacji
7. przerywanie negocjacji
2
marionetka
Ad.1 Zadawanie pytań i słuchanie (lokalizacja problemu)

Świadome wykorzystanie pytań to jeden z głównych elementów kontaktów międzyludzkich. Zgodnie z powszechnym przekonaniem nie doceniamy roli pytań jako środka komunikacji. Wielu ludziom wydaje się, że jeśli od początku rozmowy będą zadawać pytania, nie będą mogli przedstawić swojego punktu widzenia i utracą przywództwo w rozmowie. Ale to działa odwrotnie. Dzięki pytaniom podnosimy swoje szanse na realizację pozytywnych relacji z naszym rozmówcą i tym samym możemy osiągnąć swój cel. Dlaczego?

Dzięki prawidłowo postawionym pytaniom:
- otrzymujemy ważną informację, która pomaga adaptować taktykę prowadzenia danej rozmowy, a pytania pomagają ustalić co jest ważne dla naszego rozmówcy i co ma dla niego znaczenie
- włączając swego rozmówcę w aktywne negocjacje od samego początku przedstawiamy siebie jako partnera, a nie przeciwnika
- umiejętne zadawanie pytań zapobiega powstaniu konfliktu i pomaga nam skierować rozmowę na interesujący nas kierunek, a to z kolei pozwala nam pokonanie trudnej dla nas sytuacji emocjonalnej.

Aby zastosować określony kierunek pytań koniecznym jest rozumieć różnicę pomiędzy pytaniami zamkniętymi i otwartymi. Otwarte pytania wymagają odpowiedzi udzielanych pełnymi zdaniami, podczas gdy na zamknięte pytania można prawidłowo zareagować jednym słowem lub lakonicznym wspomnieniem jakiegoś faktu. Odpowiedzi na otwarte pytania są pełne i zajmują więcej czasu, niż bardzo skąpe odpowiedzi na pytania zamknięte. Otwarte pytanie pozwala bardziej aktywnie włączyć rozmówcę do prowadzonej rozmowy. Ich przewagą jest również to, że prowokują do rozmyślań, zapraszają do szczegółowego zajęcia się odpowiedziami, pobudzają do wygłaszania własnego zdania. Oprócz tego, otwarte pytania zawsze pozwalają wyjaśnić więcej, niż pytania zamknięte. Podam tu kilka przykładów:

Jaka wg Państwa powinna być decyzja?
Jakie macie oczekiwania z tym związane?
W czym właściwie przejawia się ten problem?
Co w tym momencie Państwa szczególnie interesuje?

Na pytania zamknięte odpowiedzieć można bardzo krótko – gestem lub jednym słowem, np.
Chcecie Państwo jeszcze raz to przemyśleć?
Zgadzacie się Państwo zrobić krótką przerwę?
Jak masz na imię?
Zdecydował się Pan?

Pytania o zgodzie rozmówcy, są ważnymi pytaniami typu zamkniętego. To właśnie takie pytania doskonale potwierdzają tożsamość w sytuacjach niewyraźnych i przestrzennych wypowiedzi, kiedy należy przymusić rozmówcę wyrażać się bardziej konkretnie.

Pytania otwarte stosowane są, aby:
- otrzymać najbardziej pełną informację
- zachęcić rozmówcę do swobodnego wyrażania myśli
- zmusić rozmówcę do myślenia

Pytania zamknięte stosowane są, aby:
- uzyskać zgodę, aprobatę
- otrzymać potwierdzenie
- prowadzić negocjacje w ściśle określony sposób
- osiągnąć jednoznaczną odpowiedź
3
Ważną metodą prowadzenia rozmowy jest technika dopytywania się. Dopytując się odwołujemy się, choć nie bezpośrednio, do wcześniejszych wypowiedzi. Ta technika skierowana jest w pierwszej kolejności na lepsze zrozumienie wypowiedzi rozmówcy a także na zaproszenie go do formułowania bardziej konkretnych wypowiedzi lub krytyczny przegląd swoich myśli. Dopytywanie jest bardzo pożyteczną techniką w sytuacjach, kiedy coś jest niejasnym lub umyślnie zamglonym.
4
Przeciwieństwem stawiania pytań jest oczywiście słuchanie. Jeśli zadajecie Państwo pytania, to musicie być gotowi na wysłuchanie odpowiedzi. Uważne słuchanie gra decydującą rolę w prowadzeniu negocjacji oraz przy obchodzeniu się z manipulacją.

Słuchanie oznacza:
- nastawienie na rozmówcę i odnoszenie się do niego z uwagą
- umiejętność postawienia się w sytuacji rozmówcy, w celu zrozumienia jego toku myślenia lub punktu widzenia, przy czym nie oznacza to podzielenia jego zdania.

Słuchanie jest sprawą wewnętrznego nastroju w pierwszej kolejności, a nie samej techniki. Wymaga ono ogromnej koncentracji i dlatego jest najbardziej męczącą techniką komunikacji. Jednak nawyki profesjonalnego słuchania są do wytrenowania.
5
Ten, kto umie słuchać łatwiej zbuduje osobiste relacje ze swoim rozmówcą. Słuchanie, jak również aktywne zadawanie pytań są swego rodzaju „kluczem pasującym do wszystkich drzwi”, który pozwala osiągnąć o wiele głębszy kontakt osobisty z partnerem w czasie negocjacji. Słuchanie pomaga niwelować agresję i negatywne emocje. Zarówno pytania jak i słuchanie są znakomitym sposobem nadania rozmowie bardziej przedmiotowego i konstruktywnego charakteru. Uważne słuchanie pomaga unikać nieporozumień. Zasadą profesjonalnego słuchania jest: pokazywać rozmówcy, że jest słuchany.
Aby realizować tą zasadę mamy trzy możliwości:
- słuchanie milczące
- słuchanie z wykorzystaniem reakcji uwagi
- aktywne słuchanie

Ciche, milczące słuchanie: postawa słuchacza w milczeniu, uwaga wyrażona przez obrócone ciało w stronę rozmówcy demonstruje słuchanie
słuchanie z wykorzystaniem reakcji uwagi – słuchacz pokazuje rozmówcy, że słucha za pomocą typowych reakcji uwagi (gestów, replik w stylu „prawda?)

Słuchanie aktywne – słuchający przerywa pytaniami, powtarza swoimi słowami wypowiedziane przez rozmówcę frazy lub odzwierciedla emocje rozmówcy zawarte w wypowiedziach. Jest to wyższa forma profesjonalnego słuchania. Istnieje kilka typów aktywnego słuchania:
- przerywanie pytaniami, dopytywanie się
- posługiwanie się informacją zwrotną czyli „odbicie lustrzane” informacji wypowiedzianej
- posługiwanie się informacją zwrotną czyli domniemaną, tj. tym co rozmówca miał na myśli.
6
niewola, niewolnictwo
Ad.2 Ignorancja i przedłużanie

Ignorancja i przedłużanie to jedna z najbardziej opanowanych reakcji na rozpoznaną manipulację. Słuchacz zwyczajnie nie poddaje się próbie manipulacji i puszcza mimo uszu spostrzeżenia. Tym samym rozmówca otrzymuje upomnienie, ale „nie traci przy tym twarzy”. Wtedy właśnie należy dać mu do zrozumienia, że został doskonale zrozumiany i jego zamiary zostały odkryte. Można to zrobić w określony sposób:
- stosując pauzy w czasie rozmowy (zamyślanie się)
- stawiając pytania: być może będziemy kontynuować, zgadza się Pan?
- posługując się ostentacyjną konstruktywną propozycją

Technika ta jest najczęściej stosowana, gdy manipulator:
- pozwala sobie na głupi żart lub cyniczną uwagę
- ma postawę lekceważącą
- ma postawę ostentacyjnie niezainteresowaną i znudzoną
7
Ad. 3 Metoda „rżnąć głupa” - czyli „przerzucać piłeczkę z powrotem”

Jeśli przyjmiecie postawę głupca to odreagujecie próbę manipulacji i oficjalnie zinterpretujecie ją jako nieporozumienie lub niewielki chaos dostrzeżony przez Was. Jednak wcześniej, zanim rozmowa będzie przedłużona to nieporozumienie lub pauzę trzeba będzie wyeliminować. Tym samym unikniecie otwartego zdemaskowania swego rozmówcy jako manipulatora, on zaś otrzyma eleganckie upomnienie, dzięki czemu „zachowa twarz”. Posłużmy się przykładem.

Sytuacja:
w trakcie negocjacji wynika konflikt z naszym partnerem. W drodze porozumienia zgodziliście się zastosować model dochodzenia do konsensusu polegający na tym, że każda ze stron szczegółowo formułuje i wyjaśnia swoje stanowisko, zanim zaproponuje rozwiązanie. Niestety rozmówca nie trzyma się umowy. Bez żadnych wyjaśnień od razu zaproponował swoje rozwiązanie problemu. Państwo udajecie głupka:
Chwileczkę, ja czegoś tu nie rozumiem. Dogadaliśmy się, że przeanalizujemy cały proces podejmowania ostatecznej decyzji krok po kroku. Tak się złożyło, że akurat wyłożyłem swój punkt widzenia i teraz to Pańska kolej wyjaśnić swój punkt widzenia. Ostatnie Pańskie słowo to precyzyjnie opracowany wariant rozwiązania. To był przykład czy przewidział Pan takie wydarzenia?

Stosowanie tej techniki okazuje się skuteczne, gdy manipulant:
- próbuje zaskoczyć swojego rozmówcę znienacka
- odsuwa swojego rozmówcę od prawdziwego problemu
- chce odwlec omówienie sprawy, nie zwracając uwagi na jakiekolwiek wcześniejsze porozumienia
- chce wzbudzić w swoich rozmówcach poczucie winy
?

Wskazówki
* Bycie uważnym bo to jest gwarancją zachowania swojej niezależności i suwerenności.

!

Uwaga!
Jest oczywiście o wiele więcej metod obrony. Najważniejsze jednak jest to, aby nie stać się ofiarą.

Strona 1 z 4

Powiązane porady

Podobne porady

Komentarze (0)

* Pola wymagane

Twój e-mail nie będzie widoczny na stronie